Jakie zagadki skrywa folwark w Pomarzanach?

Od kilku miesięcy intensywnie pracuję nad moją kolejną, osiemnastą już książką pt. „Pomarzany. Pałac Tajemnic. Dzieje unikatowej rezydencji”. Cały czas pozyskuje też materiały archiwalne, jak i wszelkie informacje związane z zespołem pałacowo-parkowym i folwarkiem w Pomarzanach. W ostatnich godzinach - dzięki uprzejmości dzierżawców - mogłem zapoznać się z folwarkiem w Pomarzanach. I jak się okazało, miejsce to skrywa pewne zagadki… 

Pomarzany, wieś w gminie Kłecko w powiecie gnieźnieńskim wzmiankowana była już w 1284 roku. Nas jednak interesuje piękna rezydencja zbudowana w Pomarzanach w 1914 roku Zygmunta Chełmickiego (ur. 1865, zm. 1930). Po śmierci Zygmunta majątek objął jego syn Jan Chełmicki herbu Nałęcz (ur. 1900, zm. 1963), żonaty z Lucyną hr. Swinarską (ur. 1903, zm. 1997), pochodzącą z Budziejewko, gdzie jej dwór stoi do dzisiaj.

 

Jan Chełmicki bardzo szybko unowocześnił gospodarstwo i sprawił, że majątek ten stał się jednym z bogatszych w regionie. 

 

Przy pałacu w Pomarzanach znajdowało się podwórze gospodarcze, przy którym zlokalizowane były zabudowania inwentarskie. Wzdłuż strony północnej ciągnęła się stajnia koni cugowych oraz powozownia, natomiast wzdłuż strony zachodniej – chlew i obora. Dalej umieszczono bramę, a w zachodnim narożniku znajdowała się gorzelnia z płatkarnią na strychu. Wywar z gorzelni odprowadzano specjalnymi kanałami do koryt dla zwierząt. Obok gorzelni zbudowano elektrownię oraz spichlerz z pieczarkarnią, natomiastnajdalej na wschód mieściła się stajnia dla źrebiąt i kuźnia…

 

Więcej o folwarku w książce „Pomarzany. Pałac Tajemnic. Dzieje unikatowej rezydencji”.

 

Sekrety folwarku…

W ostatnich godzinach - dzięki uprzejmości dzierżawców - mogłem zapoznać się z folwarkiem w Pomarzanach. I jak się okazało, miejsce to skrywa pewne zagadki…

 

Współcześnie z przedwojennych zabudowań pozostały tylko dwa zabudowania: stajnia koni cugowych oraz powozownia. Ale te dwa miejsca skrywają ciekawe zagadki, które zostaną wyjaśnione w książce.

Ale pytań dotyczących folwarku i gospodarki prowadzonej przez Jana Chełmickiego jest znacznie więcej. Odpowiedzi na te pytania i wyjaśnienie wielu innych zagadkowych wydarzeń, które rozegrały się w okresie międzywojennym w majątku Pomarzany w mojej książce „Pomarzany. Pałac Tajemnic. Dzieje unikatowej rezydencji”, która ukaże się w 2027 roku.

 

Kilka informacji o tajemnicach majątku w Pomarzanach można już znaleźć w książkach: „Bankierzy Tajemnic” i „Magiczny Pałac Rybieniec. Wędrówki z Karolem Soberskim”.

 

Apel do Czytelników!

Drodzy Czytelnicy! Mimo, iż posiadam już blisko 500 fotografii, wiele dokumentów i wspomnień (w tym samego Jana Chełmickiego), to cały czas szukam jeszcze materiałów archiwalnych o majątku Pomarzany i folwarku Parcewo, należącym do Pomarzan.

 

Przede wszystkim szukamy kolejnych fotografii z okresu międzywojennego, gdy Pomarzany należało do rodziny Chełmickich, a wiemy, że takowe się zachowały. Chcemy je zeskanować i ocalić dla potomnych.

 

Apelujemy także do osób, które posiadają pamiątki z pałacu, by pozwoliły nam je sfotografować (gwarantujemy anonimowość). Wiemy, że w pałacu znajdowały się m.in. zabytkowe meble, cenne obrazy, czy bogata biblioteka.

Dzisiaj część z wyposażenia znajduje się w prywatnych rękach mieszkańców naszego regionu, stąd nasz apel o możliwość sfotografowanie tych przedmiotów, byśmy mogli ocalić od zapomnienia piękne wnętrza pałacu w Pomarzanach. Zapewniamy anonimowość!

 

Wszystkie zdjęcia, dokumenty i inne materiały zostaną sfotografowane i zeskanowe, a następnie zwrócone właścicielom.

 

Materiały zostaną wykorzystane w przygotowywanej publikacji książkowej na temat pałaców należących do Chełmickich, czyli Zakrzewa, Przybrody i Pomarzan, jego historii, skarbów i tajemnic.

 

Ocalmy dla przyszłych pokoleń najpiękniejsze historie związane z pałacami i dworami na Pojezierzu Gnieźnieńskim.

 

Kontakt:

e-mail: karol@soberski.pl,lub tel. 515-980-504

 

03 listopada 2026

Czytaj więcej

arrow left
arrow right

Zapisz się do newslettera!

Zapisz się na newsletter i otrzymuj bieżące informacje o działalności Instytutu Literackiego.

ZAPISZ SIĘ
ZAPISZ SIĘ
Formularz został wysłany — dziękujemy.
Proszę wypełnić wszystkie wymagane pola!

Strona www stworzona w kreatorze WebWave.