Pomarzany – pałac wielu tajemnic i zagadek!

Dlaczego komuniści zburzyli pałac w Pomarzanach, należący do Jana Chełmickiego? Czyżby aż tak się go obawiali, nawet po śmierci, że zniszczyli jego rezydencję? Czy w Pomarzanach pod koniec lat 20. XX wieku przebywał mjr Henryk Dobrzański znany w latach II wojny światowej jako „Hubal”? Co się stało z licznymi (i cennymi) dziełami sztuki zgromadzonymi w pałacu w 1939 roku? To tylko niektóre, z bardzo wielu pytań, związanych z historią majątku w Pomarzanach (gmina Kłecko). Dziś mogę powiedzieć, że pałac w Pomarzanach był jednym z najpiękniejszych, a jednocześnie jest najbardziej tajemniczym pałacem w naszym regionie!

Pomarzany, wieś w gminie Kłecko w powiecie gnieźnieńskim wzmiankowana była już w 1284 roku. Nas jednak interesuje piękna rezydencja zbudowana w Pomarzanach w 1914 roku Zygmunta Chełmickiego (ur. 1865, zm. 1930). Po śmierci Zygmunta majątek objął jego syn Jan Chełmicki herbu Nałęcz (ur. 1900, zm. 1963), żonaty z Lucyną hr. Swinarską (ur. 1903, zm. 1997), pochodzącą z Budziejewko, gdzie jej dwór stoi do dzisiaj.

 

Jan Chełmecki bardzo szybko unowocześnił gospodarstwo i sprawił, że majątek ten stał się jednym z bogatszych w regionie. Pozwoliło to właścicielom prowadzić bogate i atrakcyjne życie towarzyskie.

 

Dzisiaj po tej piękniej rezydencji nie ma śladu… Pałac ostatecznie zniknął z powierzchni ziemi w 1986 roku.

 

Skarby, tajemnice, dzieła sztuki…

Pałacu nie ma, podobnie jak nie ma odpowiedzi na wiele pytań związanych z pałacem i jego ostatnim właścicielem Janem Chełmickim.

 

Dlaczego komuniści zburzyli pałac w Pomarzanach, należący do Jana Chełmickiego? Czyżby aż tak się go obawiali, nawet po śmierci, że zniszczyli jego rezydencję? Jan Chełmicki - wielka postać lat 30. XX wieku w powiecie gnieźnieńskim - dzisiaj zapomniana i niedoceniana. Z jakich powodów został wymazany z kart historii? Czy w Pomarzanach pod koniec lat 20. XX wieku przebywał mjr Henryk Dobrzański znany w latach II wojny światowej jako „Hubal”? Wszystko na to wskazuje. Co powodowało, że do pałacu w Pomarzanach przybywali najważniejsi politycy i wojskowi lat 30. XX wieku w Polsce? Co się stało z licznymi (i cennymi) dziełami sztuki zgromadzonymi w pałacu w 1939 roku?

 

Pytań jest znacznie więcej. Odpowiedzi na te pytania i wyjaśnienie wielu innych zagadkowych wydarzeń, które rozegrały się w okresie międzywojennym w majątku Pomarzany w mojej książce „Pomarzany. Pałac Tajemnic. Dzieje unikatowej rezydencji”, która ukaże się w 2027 roku.

 

Zapowiedź tego, jakim niezwykłym pałacem były Pomarzany i jakim zacnym człowiekiem był Jan Chełmicki, Czytelnicy znajdą już w książce pt. „Bankierzy Tajemnic”, której premiera odbędzie się 4 lipca w pałacu w Czerniejewie.

 

Unikatowe materiały archiwalne

Od kilku lat zbieram fotografie, dokumenty i wspomnienia związane z pałacem w Pomarzanach (gmina Kłecko) - jednej z najpiękniejszych rezydencji  w Wielkopolsce!

 

Do dzisiaj udało mi się pozyskać blisko 500 fotografii samego pałacu (w tym zdjęcia wnętrz), ludzi tam mieszkających, folwarku, a także majątku Budziejewko, skąd pochodziła żona ostatniego właściciela Pomorzan. Zdobyłem również wiele dokumentów i wspomnień związanych z tym majątkiem.

 

A w najbliższym czasie czeka mnie kolejne spotkanie z człowiekiem dysponującym bogatym archiwum tego pałacu! Zapowiada się kolejny ciekawy wyjazd w Polskę!

 

Apel do Czytelników!

Drodzy Czytelnicy! Mimo, iż posiadam już blisko 500 fotografii, wiele dokumentów i wspomnień (w tym samego Jana Chełmickiego), to cały czas szukam jeszcze materiałów archiwalnych o majątku Pomarzany i folwarku Parcewo, należącym do Pomarzan.

 

Przede wszystkim szukamy kolejnych fotografii z okresu międzywojennego, gdy Pomarzany należało do rodziny Chełmickich, a wiemy, że takowe się zachowały. Chcemy je zeskanować i ocalić dla potomnych.

 

Apelujemy także do osób, które posiadają pamiątki z pałacu, by pozwoliły nam je sfotografować (gwarantujemy anonimowość). Wiemy, że w pałacu znajdowały się m.in. zabytkowe meble, cenne obrazy, czy bogata biblioteka.

Dzisiaj część z wyposażenia znajduje się w prywatnych rękach mieszkańców naszego regionu, stąd nasz apel o możliwość sfotografowanie tych przedmiotów, byśmy mogli ocalić od zapomnienia piękne wnętrza pałacu w Pomarzanach. Zapewniamy anonimowość!

 

Wszystkie zdjęcia, dokumenty i inne materiały zostaną sfotografowane i zeskanowe, a następnie zwrócone właścicielom.

 

Materiały zostaną wykorzystane w przygotowywanej publikacji książkowej na temat pałaców należących do Chełmickich, czyli Zakrzewa, Przybrody i Pomarzan, jego historii, skarbów i tajemnic.

 

Ocalmy dla przyszłych pokoleń najpiękniejsze historie związane z pałacami i dworami na Pojezierzu Gnieźnieńskim.

 

Kontakt:

e-mail: karol@soberski.pl,

lub tel. 515-980-504

 

 
20 czerwca 2026

Czytaj więcej

arrow left
arrow right

Zapisz się do newslettera!

Zapisz się na newsletter i otrzymuj bieżące informacje o działalności Instytutu Literackiego.

ZAPISZ SIĘ
ZAPISZ SIĘ
Formularz został wysłany — dziękujemy.
Proszę wypełnić wszystkie wymagane pola!

Strona www stworzona w kreatorze WebWave.